Trang này sẽ tóm lược về những điểm căn bản nhất dính đến anime cho những ai chưa rõ nó.

DẠNG ANIME

Chôm bên MAbinhluan:

TVs hay Xê-ri/sô truyền hình

Đây là dạng thông dụng nhất, thường được phát sóng trên truyền hình Nhật. Đây là dạng ngốn ít kinh phí nhất. Chúng thường phát sóng theo bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông. Mỗi mùa đều có vài chục anime mới được phát sóng. Thường dạng này có 13 hoặc 26 tập với 25 phút phim. Lí do mỗi sô anime thường giới hạn ở 13 hay 26 ép phim là vì TVs phát sóng tập mới mỗi tuần trong khoảng 30 phút (thời gian cố định cho một sô truyền hình). Một mùa anime thường bao gồm 3 tháng (độ 12-13 tuần).

Những anime được yêu thích thì có thể được dựng thêm nhiều phần (vd: GinTama được dựng thành 5 phần TVs với hơn 200 ép phim + 2 OVA và 1 Phim Điện Ảnh, và vẫn còn đang phát sóng tiếp)

OVA (Original Video Animation)/OAD (Original Anime DVD)

Dạng này không phát sóng trên truyền hình hay chiếu ở rạp mà bán thẳng ra đĩa. Dạng này thường là những ngoại truyện ngắn của một TVs nào đó, dựng trên những phần manga nào đó, hay là video nhạc liên quan đến một MA nào đó. Chất lượng animation của OVA/OAD thường tốt hơn TVs rất nhiều, nhiều khi tương đương cả phim điện ảnh. Bởi vì vậy mà kinh phí đầu tư cũng đắc đỏ hơn.

OVA/OAD nhắm vào một dạng đối tượng khán giả nhất định (những fan ruột của manga/loạt xê-ri anime đó). Do OVA không có giới hạn thời gian (nhiều ép dài đến 30-40 mấy phút), số lượng (nhiều OVA/OAD chỉ có 1 ép hay đến vài trăm ép), lẫn nội dung (nhiều OVA/OAD có chứa nội dung khá trưởng thành) như TVs mà nó không được phát sóng cũng nên.

OAD đặc biệt ám chỉ những anime được phát hành đính kèm với nguồn manga của nó.

ONA (Original Net Animation)

Đây là dạng anime được trình chiếu thẳng trên mạng internet. ONA có thể sẽ được trình chiếu trên truyền hình hay bán ra đĩa về sau.

Movie hay Phim Điện Ảnh

Đây là dạng đỉnh nhất trong các dạng anime. Dạng này được đầu tư rất lớn (về cả tiền bạc lẫn công phu). Dạng này sẽ được công chiếu ở rạp chiếu bóng và sau đó sẽ được phân phối đĩa phim. Dạng này thường chỉ có một tập phim dài hơn 1 tiếng.

Ga-nime

Dạng này thường được gộp vô hàng OVA, nhưng tui nghĩ nó nên được liệt ra thành một dạng khác của anime. Ga-nime (画ニメ) là kết hợp giữa từa Ga (Ảnh) và Anime. Nói vậy hẳn các bạn cũng hình dung ra rồi ha. Ga-nime thường như những anime khác với đầy đủ âm thanh, lời thoại, nhưng nó khác là nó chỉ có hình tĩnh với lời thoại và nhạc nền. Có thể nói như bạn xem một sách tranh với có người đọc cho bạn vậy. Điểm tuyệt vời nhất của G-nime là hình ảnh nó đầy mỹ thuật và hoàn toàn khác biệt với phong cách anime chủ đạo thường thấy. Một số ví dụ:  Neko Machi (Thành phố Mèo), Zakuro Yashiki (Lâu Đầu Thạch Lựu), Tori no Uta (Bài Ca của Loài Chim).

Bên trên là những dạng chính. Tiếp theo tui sẽ trình bày thêm những thứ sẽ có trong fansub của băng (những thứ này không phải l một dạng anime nào cả, chỉ là sp của nhóm thôi.)

AMV (Anime Music Video)

Đây là những thứ được tạo nên từ tay của fan hâm nặng lộn hâm mộ. Nói cho đơn giản thì AMV cũng chỉ là những đoạn video ngắn được tạo nên từ việc cắt ghép những cảnh phim của một anime nào đó. Sau đó thêm thắt hiệu ứng, chọn nhạc cho phù hợp. (Ví dụ cái memory of JK)

Intro/Outro (Op/Ed)

Đây là những bài hát mở đầu hay kết thúc một anime, còn được biết là OP (opening song_bài hát mở đầu) hay ED (Ending song_bài hát kết thúc). Mọi người có thể thấy Ranka sẽ làm một số OP và ED của một số anime nhưng không sub anime đó. Cái này là sở thích, vì có một số anime có OP và ED rất ngầu (về hình ảnh hoặc âm nhạc) cho nên bọn này chỉ sub chúng chứ không sub trọn anime đó vì không thích nội dung hoặc không có tg. Loại này có 2 loại, một loại có credit (chữ giới thiệu về anime đó trên đoạn phim) và loại không có credit (hoàn toàn không có chữ trên video), loại này là tuyệt nhất. Một số vd.

Video Âm nhạc

Cái này do tui tự đặt tên. Đây cũng gần giống như AMV có điều cái này không phải cắt cảnh kiểu không chuyên nghiệp như dân nghiện anime, mà là những đoạn phim ngắn + nhạc do chính những nhà sx Nhật làm. Loại này cũng gần như OVA vì chúng được phân phối thẳng ra disk hay VHS. Thường thì loại này dùng để quảng bá cho một manga nào đó không được chuyển thành anime. (ví dụ: Clover, Wish,… )

ĐỐI TƯỢNG KHÁN/ĐỌC GIẢ

Dưới đây chỉ là phân loại ra thôi chứ không nói hễ ai có đủ tiêu chuẩn như bên dưới mới coi được những anime đó. Rất nhiều người tuy đã lớn nhưng vẫn xem những anime dành cho thiếu niên và cho trẻ con (ví dụ là Potato đây). Nói chung đánh giá về cấp độ chỉ gợi ý cho mọi người chọn lọc anime cho bản thân xem, chỉ có vậy.

Seinen

Dành cho nam từ 18-30 tuổi. Tuy vậy cũng có nhiều cái nhắm đến những người lớn tuổi hơn. (Monster)

Josei

Nữ 18-30, như trên. (Hatarakiman, Nodame Cantibile)

Shounen

Nhắm vào Nam thiếu niên, cỡ dưới 18 tuổi. Tuy vậy hiện tại rất nhiều nữ theo dõi những thể loại này. (Bleach, Naruto, One Piece, GinTama)

Shoujo

Chủ yếu dành cho N ữ thiếu niên, dưới 18 tuổi. Nói vậy không có nghĩa trên 18 không nên coi. Vấn đề là có thích nổi chúng hay không thôi. (Cardcaptor Sakura, Cổ Tích Saiunkoku)

Shojou ai

Thể loại tình yêu giữa Nữ với Nữ. Ai dị ứng với Homo thì đừng có mà đèo bồng coi à nha. Thể loại này thường nhắm vào thiếu nữ, cái cấp độ cao hơn (yuri) thì được nam hoan nghênh nhiều hơn nữ.(vd: Maria sama ga miteru, Aoi hana, Onii-sama he, Hoa Hồng Versailles )

Shounen ai

Như shojou ai khác chỗ là NamXNam, được nữ hoan nghênh nhiều hơn nam  << ừm nó được làm ra cho nữ xem là chính. (Gravitation). Cấp độ cao hơn nữa của loại này là Yaoi, thứ có sex lộ liễu giữa nam và nam.

THỂ LOẠI

Anime/Manga có thể có rất nhiều thể loại, ví như: Fantasy (Giả Tưởng), Science Fiction (Khoa Học siêu tưởng), Action (Hành Động), Comedy (Hài Hước), Slice of Life (Đời Thường), Romance (Lãng Mạn), Mystery (Bí Ẩn), Adventure (Phiêu Lưu),…

CẤP ĐỘ

Dưới đây chỉ là phân loại ra thôi chứ không nói hễ ai có đủ tiêu chuẩn như bên dưới mới coi được những anime đó. Rất nhiều người tuy đã lớn nhưng vẫn xem những anime dành cho thiếu niên và cho trẻ con. Nói chung đánh giá về cấp độ chỉ gợi ý cho mọi người chọn lọc anime cho bản thân xem, chỉ có vậy.

Mọi độ tuổi:

Bất kì ai xem cũng được.

10+

Khuyến khích trên 10 tuổi xem vì anime này có thể sẽ có chút bạo lực nhẹ và chửa thề nhẹ.

13+

Nên trên 13 hãy xem bởi nó có bạo lực nhưng không dính máu mủ và ngụ ý về  sex

16+

Có bạo lực và máu me tùm lum, cộng thêm những tình huống dính đến sex rõ ràng.

18+

Dành cho người đã trưởng thành. Bởi nó có thể có bạo lực thật sự cùng máu me rất ghê rợn, cộng thêm có thể có sex vô cùng lộ liễu

THUẬT NGỮ ANIME (Chung chung)

Một khi đã xem qua một vài bộ anime và manga, chắc hẳn ai cũng cảm thấy rất quen thuộc với những loại tiền tố và phụ tố hen. Thay vì cứ giải thích mãi về những từ ngữ đó trong những ép anime, Ranka sẽ chú thích hết những thứ đó một lần ở đây. Là vì Ranka nhận thấy quá nhiều chú thích mà nhiều người đều đã biết trong một anime sẽ làm cho nó trở nên mất thẫm mỹ và xấu đi nhiều, cho nên mọi người nên đọc ở đây trước khi bắt đầu xem anime nghen. Cái này đặc biệt cho những ai mới bắt đầu xem anime và những ai muốn rõ thêm về cách xưng hô nếu không rành về Nhật ngữ. Biết thêm chúng coi anime sẽ thấm hơn hơn.

Nhật Bản không phải khi không mà có tiếng đất nước lịch sự nhất thế giới. Thật tế mà nói, tiếng Nhật có rất nhiều điểm tương đồng với tiếng Việt mình. Một số phụ tố này cũng rất tương đồng với nhiều cách ăn nói lịch sự và tôn kính của chúng ta. Song, có một số trường hợp nó đi xa hơn tiếng Việt mình, đến mức khi cố dịch ra, nó trở thành hết sức kì quặc. Có lẽ vì tv băng này cũng chỉ là dân nghiệp dư nên không thể chuyển hóa được hoàn hảo điểm ngôn ngữ này. Bởi thế mà băng bọn tui quyết định dịch được cái gì thì dịch, bằng không thì cứ việc để nguyên bản gốc.

Phụ Tố: Đây là loại từ thêm vào phía sau tên khi gọi một người nào đó
vd: Sakura-san, Yuuko-san. (san ở đây là một phụ tố không phải là tên của người đó. Cũng như bên mình là chị Sakura, cô Yuuko,… ) Có điều cách sử dụng này bên nhật rất nhiều loại và nó rất đặc trưng, cho nên bọn tui nghĩ là nên giữ nó lại cho mang đúng phong cách Nhật khi xem anime.

Vậy mắc gì phải giữ chúng mà không dịch hay lượt bỏ chúng luôn cho rồi? Vì đây là một phần văn hóa của Nhật. Băng muốn bảo toàn nét văn hóa của Nhật trong những anime này. Dĩ nhiên cũng tùy, như những anime bối cảnh + nv ở nước ngoài (như Baccano! hay Hiệp sĩ d’Eon,… ) thì sẽ dịch theo phong cách Tây Phương hơn là Nhật Bản.

Phụ tố của Nhật có vài nét rất giống bên mình như khi gọi anh, chị, cô ,chú, bác + tên. Có điều nó vẫn có điểm đặc trưng riêng trong những phụ tố này. Và nhiều khi dịch chúng ra tiếng Việt sẽ thấy hơn khượng. Nên bảo toàn nó trong một vài trường hợp có lẽ là điều nên làm (theo quan điểm của băng này thôi, không có căn cứ gì ráo)

Sau đây là một vài chú thích:

San/Han: đây là loại kính ngữ thông dụng nhất ở nhật, có thể dịch ra như anh, chị, ông, bà, cô, chú… Mọi người sẽ nghe thấy loại kính ngữ này rất nhiều trong anime. Điển hình ở đây là trong XXXholic, Watanuki lúc nào cũng gọi Yuuko là Yuuko-san.
Han cũng giống San nhưng là cách nói của dân Osaka. (Cũng như nước mình có cách nói theo 3 miền Bắc Trung Nam đó)

Kun: Cái này thường dùng cho nam theo trên lí thuyết. Có điều cũng có nhiều ngoại lệ, như trong FB, Shigeru gọi Touru là Tour- kun.

Chan: Thường dùng cho nữ theo trên lí thuyết. Tuy nhiên cũng có ngoại lệ.

Nói là nói như vậy, nhưng khi bạn càng xem nhiều anime thì càng nhận thấy hai từ này chả có liên quan gì với việc phân biệt giới tính cả. Nhiều nhân vật nữ vẫn được gọi với từ Kun kèm theo tên, và ngược lại nam với từ Chan kèm theo tên. Nói tóm lại là nó phụ thuộc vào tính cách (của cả người gọi và người được gọi) và mức độ thân thiết giữa họ. Kun còn được dùng trong văn phòng rất phổ biến (cấp trên thường gọi nữ nv cấp dưới kèm theo Kun). Ngoài ra còn nhiều biến thể khác như chin

Sensei: Cái này không phải chỉ là phụ tố mà còn là một danh hiệu dành cho những người với những ngành nghề như giáo viên, bác sĩ, luật sư,… Những người có bằng cấo học vị. Cái này nhiều khi được dịch, nhưng nhiều khi để nguyên là vì trong tiếng Nhật từ này không có phân biệt giới tính (thầy hay cô gì cũng là sensei), bởi thế mà nhiều lúc trong anime hay manga có những tình huống hiểu lầm vì điều này dẫn đến hài hước bất ngờ. Điểm này có thể ai không rõ tiếng Nhật sẽ không thấy được điều đó, bởi thế mà sensei sẽ nhiều khi được giữ nguyên.

Senpai: Cái này dùng cho những người cùng nghề hay cùng trường nhưng vào ngành hay trường sớm hơn một năm. Có thể dịch thành “đàn anh”, nhưng nếu dịch ra kèm tên thì nghe hết sức sượng với tiếng Việt mình, nhưng nếu bỏ nó đi thì thành ra không đúng với ý nghĩ của nv.
Lấy vd, trong Nodame Cantabile, Nodame là sinh viên năm một, và Chiaki là sv năm 2 hay 3 gì đó. Nodame luôn gọi là Chiaki-sempai.

Kohai: Ngược lại với Senpai.

Danna: Thật khó mà dịch từ này ra tiếng Việt vì nó mang rất nhiều nghĩa tuỳ theo từng ngữ cảnh. Những người buôn bán hay geisha thường gọi khách mình là danna (quan nhân, quý khách,… ). Vợ thường gọi chồng mình là danna (lão gia), và nó còn dùng khi ai đó gọi ai một cách lịch thiệp theo sau tên người đó. Một ví dụ có thể thấy là trong Gintama, Okita và Yamazaki thường gọi Gintoki là danna. Ở đây có thể dịch ra là Ông Chủ (cửa tiệm Dân Làm Đủ Nghề)

Sama: Mức độ tôn trọng lên cao hơn SAN một cấp bật, sử dụng như nhau. Cái này thường được dùng cho quan lại, vua chúa,…Một số biến thể của Sama là Chama, Tama. Cách gọi dễ thương này thường do con nít gọi người lớn hơn chúng ( Onii-chama)

Dono (hoặc Tono): xem xem sama, được sử dụng khi nói chuyện với bề trên có chức vị cao hơn hay chỉ vì tôn trọng người đó (cái này sẽ thấy dùng rất nhiều trong những anime có bối cảnh là Nhật bản thời phong kiến, có thể nói nó gần như là cổ ngữ vậy)

Gọi trỏng (Đặc biệt): Khi gọi một ai với tên không mà không dùng các phụ tố này. Việc này có hai trường hợp:

1. Một là nó diễn tả một sự vô cùng thân thiết giữa những nv này. Bởi quá thân thiết mà họ cho phép gọi tên không mà không cần thêm vào phụ tố.
2. Hai là khinh thường. Đối với người không hề quen biết gì nhau mà mới gặp lại chỉ gọi trỏng tên không là hết sức bất lịch sự và không tôn trọng người đó nếu không được người đó cho phép chỉ gọi tên không.

Trong những bản sub của Ranka, các bạn thấy rõ vấn đề này nhất trong xxxHOLIC. Watanuki ở ép một hơi bị tức giận khi Yuuko mới gặp mà đã chỉ gọi tên trỏng cậu và còn đặt biệt danh, vì vậy mà Watanuki đã nói hãy gọi tên tôi cho đàng hoàng tí (Rất buồn cười).

Tiền tố:
Loại từ thêm vào phía trước những từ khác để nhấn mạnh sự kính trọng.

Hiện tại tui chỉ nhớ có duy nhất một từ

O: không biết dịch ra tiếng Việt như thế nào. (biến thể của nó là Go)

Đây là một vài ví dụ
Nee có nghĩa là chị. Trong anime, đặt biệt trong Maria ga miteru, mọi người sẽ thấy rất quen thuộc với từ O nee sama (không biết dịch ra tiếng việt như thế nào) nhưng nghĩa cũng là CHỊ, có điều cách gọi này chứng tỏ người sd nó vô cùng kính trọng và ngưỡng mộ người được gọi.
O + tên nv: cái này gặp nhiều trong những anime lấy bối cảnh thời phong kiến. Cái này thể hiện tôn trọng hay lịch sự khi nói với người đối diện. Nhưng bạn có thể gặp khá nhiều trong Gintama ( chị của Shinpachi tên là Tae nhưng mọi người luôn gọi là Otae-san, bà chủ nhà của Gintoki là Tose được gọi là Otose-san và nhỏ ca sĩ thần tượng Tsuu là Otsuu)

Một số từ thông dụng có thể sẽ để nguyên không dịch ra Việt ngữ là:

Nii-chan/Nii-san/Onii-chan/Onii-san/Onii-sama/Ani-ue:
Có nghĩa Anh trai nhưng với cách tôn trọng hay thân thiện kiểu Nhật, dịch ra cảm thấy mất hay. Mỗi từ thể hiện một cấp độ tôn trọng và gần gũi khác nhau. Điểm này khá là khác biệt với tiếng Việt mình, khó mà dùng từ ngữ tiếng Việt để giải thích điều này.
Cái này có thể do anh em cùng huyết thống gọi nhau. Tuy nhiên người không cùng huyết thống cũng có thể dùng. Vd trong XXXholic phần cẩm tú cầu, con bé bị chết kêu Watanuki là Onii-san dù nó chỉ mới gặp. Cũng tương tự như bên VN mình, khi gặp người lớn tuổi hơn mình nhưng không có quan hệ họ hàng ruột thịt, chúng ta vẫn gọi họ là Anh.

Nee-chan/Nee-san/Onee-chan/Onee-san/Onee-sama/Ane-ue:
Như trên nhưng là nghĩa Chị.

Một số chú thích khác sẽ được chú thích trong Rankablog sau khi ra lò mỗi ép anime, chúng gồm:

1. Nhạc nền, Op, Ed của anime đó
2. Những thuật ngữ dùng trong anime đó
3. Một số vấn đề liên quan đến văn hóa, lịch sử.
4. Và bình luận nhảm nhí của bọn sub anime đó

Nếu các bạn có hứng thú muốn biết những vấn đề đó thì hãy vào blog xem sau mỗi lần Ranka ra lò một ép anime nào đó bởi bọn tui sẽ không chú thích chúng trong những bản anime.